Купалле ў Суле 2026!

 Зялёныя каляды і чараўніцтва Купалля: як правесці чэрвеньскія выходныя ў Суле?

  

Вось і надышло чаканае лета – пара яркіх фарбаў, лугавых водараў і чароўных купальскіх песень. 

У чэрвені ў парку сярэднявечнай гісторыі «Сула» можна праводзіць кожны летні дзень незабыўна: пабываць на Халаднік-фэсце і даведацца, як святкавалі Русалле і Купалле нашы продкі.

Паглядзець абрад «Ваджэння Куста» 

6 і 7 чэрвеня – сустракаем Зялёныя каляды (Русальны тыдзень ці Сёмуху) у Суле. 

Зялёныя каляды ці Русалле – традыцыйны святочны комплекс усходніх славянаў, які сімвалізуе пераход ад вясны да лета. Ён злучае ў сабе паганскія абрады шанавання прыроды і хрысціянскае свята Сёмухі.

Спрадвеку ў дні Русальнага тыдня людзі здзяйснялі розныя ахоўныя дзеянні – спальвалі русальі вянкі, завівалі косы бярозе, вадзілі карагоды і спявалі песні. 

Лічыцца, што менавіта ў гэты перыяд русалкі выходзяць з вады на паверхню і забаўляюцца з мінакамі.

Са святкаваннем Русалля злучаны абрады «Провады русалкi» і «Ваджэнне Куста», якія паміж сабой вельмі падобныя.

Сутнасць гэтых абрадаў змяшчаецца ў тым, што ў вёсцы абіралі самую прыгожую маладую дзяўчыну і вадзілі па кожным двары.

Ёсць звесткі, што ў пэўнай мясцовасці ў час гэтага абраду ў русалку кідалі камень, праўда, пазней гэта традыцыя змякчэла – заміж камянёў дзяўчыну пасыпалі жытам.

Самае цікавае, што пад канец абраду русалку кідалі ў найбліжэйшае да вескі поле. Лічылася, што гэта паспрыяе вялікаму і багатаму  ўраджаю і патрэбнай для гэтага вільгаці. 

Увогуле, культ Русалля быў скіраваны на тое, каб у прыродзе падтрымліваўся патрэбны баланс – шлі дажджы, не было засухі, згубнай для ўраджаю.

У гэтыя дні ў парку сярэднявечнай гісторыі «Сула» можна будзе ўбачыць рэканструкцыю забытага русальнага абраду «Ваджэнне Куста», які быў пашыраны на тэрыторыі Брэсцкай і Гомельскай абласцей.

Зазвычай, абрад пачынаўся ў першай палове дня ў нядзелю, панядзелак ці нават чацвер пасля Сёмухі. Кабеты і маладыя дзяўчаты збіраліся разам у адной з хат і абіралі самую прыгожую і шаноўную дзяўчыну на ролю «Куста».

 

Яе шчодра прыбіралі ў зялёныя адзенні і цалкам абчаплялі галінкамі клёна, ліпы ці бярозы – так, каб яна была падобна на сапраўдны жывы зялёны куст. Такое «дзявоцкае войска» з абярэжнымі песнямі і карагодамі абыходзіла вёску. 

У гэтыя дні ў парку госці змогуць даведацца, кім былі русалкі (вадзянiцы) у беларускім фальклоры, павадзіць карагоды і паўдзельнічаць у займальных гульнях.

Пабываць на Халаднік-фэсце

У сярэдзіне месяца ў парку сярэднявечнай гісторыі «Сула» можна будзе пабываць на Халаднік-фэсце.

У выходныя, 13 і 14 чэрвеня, наведнікам парка прадаставіцца магчымасць даведацца шмат цікавых фактаў пра, мабыць, адзін з самых папулярных супоў летняга сезона – халаднік, а таксама пра іншыя стравы нацыянальнай беларускай кухні.

Цікава, што халаднік ці халодны летні гароднінны суп з бурака, шчаўя ці іх камбінацыі, вядомы пад такой назвай у беларускай, рускай і польскай кухнях, у літоўскай і ўкраінскай – як «халодны боршч», а ў латышскай – як «халодны суп». Цікава, што ў беларускай шляхты быў і свой адменны, салодкі халаднік з ягад.

Вядома, гасцей парка «Сула» чакае частаванне найсмачнейшым фірмовым халадніком, згатаваным у самых лепшых беларускіх традыцыях. Нядзіва, што галоўным колерам свята стане ружовы, таму запрашаем гасцей зрабіць яго яшчэ ярчэй сваімі ўборамі ўсіх адценняў гэтага колеру. «Смачная» праграма будзе дапоўнена пазнавальнымі гульнямі, конкурсамі і майстар-класамі.

Чароўнае Купалле ў Суле  

Купалле ці Іван Купала – здаўна вядомае на тэрыторыі Беларусі свята. Зрэшты, святкавалі яго не толькі беларусы: шмат якія народы ў тым ці іншым выглядзе адзначалі гэты дзень. Для заходніх народаў Купалле з'ядналася з летнім сонцастаяннем, але ў больш усходніх стала самастойным святам – цяпер яго адзначаюць двойчы па юліянскім і грыгарыянскім календарах: у ноч з 23 на 24 чэрвеня і з 6 на 7 ліпеня. Шмат якія гісторыкі і фалькларысты сходзяцца ў думцы, што менавіта ў Беларусі традыцыі святкавання Купалля захаваліся найболей верагодна і асцярожна перадаюцца з пакалення ў пакаленне.

Купалле – таямнічы час росквіту і поўнасці прыроды, калі людзі здзяйснялі розныя абрады – плялі вянкі і пускалі іх па вадзе, спявалі песні і вадзілі карагоды, спрабавалі адшукаць запаветную «папараць-кветку».
Сёлета ў парку сярэднявечнай гісторыі Сула, як і калісьці, будуць адраджаць купальскія традыцыі і ярка сустракаць гэта самае чароўнае свята лета.

Для гасцей падрыхтаваны некалькі варыянтаў купальскай праграмы:

• 20 чэрвеня – дзённая і начная праграмы;
• 21, 27 і 28 чэрвеня – дзённая праграма;
• 4 ліпеня – дзённая і начная праграмы;
• 5 ліпеня – дзённая праграма;

Ва ўсіх культурах, у тым ліку і славянскіх, на Купалле заўсёды палілі вогнішчы і вадзілі карагоды, плялі вянкі і збіралі лекавыя расліны, якія тым часам валодалі адменнай гаючай сілай.
Дзяўчаты не выпускалі магчымасці сплесці прыгожы вянок з колераў і духмяных траў і пусціць яго па вадзе для таго, каб паваражыць - пазнаць свой лёс: калі вянок стаяў на месцы – гэта прадвесціла стабільнасць у жыцці, а калі віхляў па вадзе, то наперадзе чакаў звілісты і нялёгкі шлях. Чаму плялі вянкі на Купаллі? Рэч у тым, што святкаванне Купалля даводзіцца на перыяд летняга сонцастаяння, а вянок – гэта знак сонца і чысціні, бо пускалі яго па вадзе яшчэ і для таго, каб пазбыцца ўсяго дрэннага.

У парку «Сула» можна будзе паўдзельнічаць у майстар-класе па пляценні купальскіх вянкоў, дапоўніўшы бярозавы грунт колерамі крываўніку, палыну, рамонка і лісцем папараці. Таксама ўсе ахвотнікі змогуць узяць удзел у купальскіх народных гульнях-знаёмствах «Яшчур», «Явар» і «Ручаек», а таксама выбраць Купалінку (Купалку) – самую прыгожую дзяўчыну, адмысловую «каралеву» свята Івана Купалы. Карагоды і танцы вакол вогнішча – яшчэ адзін нязменны атрыбут Купалля. Так з пакалення ў пакаленне людзі перадавалі даніну павагі сваім продкам і чысціліся з дапамогай энергіі агню ад усяго дрэннага і непатрэбнага.

Скокі праз вогнішча на Купалле – яшчэ адна абавязковая частка вечаровай і дзённай купальскай праграмы ў «Суле» і ключавы ачышчальны, сакральны рытуал, які сімвалізуе перамогу святла над цемрай, збавенне ад хвароб і абарону ад злых духаў. Згодна славянскім павер'ям, агонь у купальскую ноч набываў адменную магічную і гаючую сілу. Ён «спальваў» усе хваробы, сурокі і назапашаны за год негатыў. А яшчэ полымя служыла бар'ерам супраць вядзьмарак, русалак і нечысці, якая рабілася асабліва актыўнай у гэты перыяд. Цікава, што скокі праз вогнішча часта ўжываліся як спосаб зазірнуць у будучыню і знайсці сваё каханне. Калі ў час скоку рукі юнака і дзяўчыны не растуляліся, гэта прадвесціла хуткае вяселле і доўгае супольнае жыццё. Лёт іскраў услед за закаханай парай таксама лічыўся шчаслівым знакам.

У гэтыя дні ў парку можна сустрэцца з таямнічымі персанажамі - лесуном, купальскім дзедам і нават чортам, нацешыцца чароўнай купальскай Сулой, загаворанай гарбатай, і, вядома, паспрабаваць шчасця ў пошуках «папараць-кветкi» - магічнай кветкі са славянскіх павер'яў, якая, паводле легенды, распускаецца ўсяго на некалькі імгненняў у ноч на Купалле. 

 

Таму, хто знойдзе казачную кветку, абяцаюцца неверагодныя даброты: дарункі ўсеведання, празорлівасці і шчасця. Традыцыйны беларускі тэатр-батлейка таксама дапоўніць святочную атмасферу - пацешыць гасцей купальскімі матывамі і яркімі выявамі ў гэты чароўны час.

Кошт уваходнага квітка ў парк?

Дарослы – 45 бел.руб., для сяброў з сацыяльных сетках – 40 бел.руб. (адна падпіска), дзіцячы – 25 бел.руб. (з 7 да 17 гадоў уключна), для дзяцей з шматдзіцячых сем'яў – 15 бел.руб., дзецям да 7 год і інвалідам I–II гр. – уваход вольны.

Тэлефоны для заказа экскурсій для арганізаваных гуртоў: +375 (29) 613-77-01, +375 (33) 615-77-01.

Крыніца: Точка.бай